Lao động Việt hồi hương chủ yếu làm công việc giản đơn

Theo Cục Thống kê, khoảng 95% lao động Việt Nam sau khi trở về từ nước ngoài làm các công việc giản đơn như thợ thủ công, bán hàng; chỉ hơn 5% đảm nhận vị trí lãnh đạo hoặc chuyên môn kỹ thuật.

Trong báo cáo chuyên sâu về lao động Việt Nam đi làm việc tại nước ngoài công bố hồi tháng 9/2026, Cục Thống kê cho biết gần 33% lao động sau hồi hương tìm được việc làm trong khu vực tư nhân. Có 21% chuyển sang tự kinh doanh, kinh doanh hộ gia đình hoặc mở công ty riêng, 8% làm công việc trả lương theo ngày hoặc giờ và 3% làm việc trong khu vực nhà nước.

Phần lớn làm việc giản đơn, ít đòi hỏi chuyên môn

Đa số lao động trở về đang làm những công việc giản đơn hoặc ít đòi hỏi trình độ chuyên môn kỹ thuật. Nhóm nghề phổ biến nhất là thợ thủ công và các thợ liên quan với tỷ lệ gần 31%, tiếp đến là nhân viên, bảo vệ, bán hàng khoảng 25%. Nam giới chủ yếu làm thợ thủ công, còn lao động nữ thường chuyển sang bán hàng, làm dịch vụ cá nhân. Chỉ hơn 5% lao động về nước làm công việc đòi hỏi trình độ chuyên môn kỹ thuật, gồm 3% bậc cao và 2% bậc trung.

Kỹ năng, kinh nghiệm tích lũy ở nước ngoài giúp nhiều người duy trì việc làm cùng nhóm nghề khi về nước, với 72% cho biết những kinh nghiệm này có ích cho công việc hiện tại. Tuy nhiên, 28% cho rằng kỹ năng trong những năm làm việc ngoài nước chưa phù hợp với việc làm hiện tại, cho thấy sự lệch pha giữa những gì lao động hồi hương có được và nhu cầu của thị trường lao động trong nước.

Lao động ra nước ngoài ngày càng trẻ, nhiều người muốn quay lại

Lao động Việt ra nước ngoài làm việc ngày càng trẻ hóa với tuổi trung vị là 27. Khoảng 27% người trở về khi được khảo sát có nguyện vọng tiếp tục đi làm việc ở nước ngoài, phần lớn muốn quay lại nơi từng làm việc vì đã quen thuộc, có mạng lưới đồng hương sẵn và thấy được cơ hội việc làm. Nhu cầu việc làm của lao động vẫn tập trung vào công nghiệp và xây dựng, tiếp đến là dịch vụ, còn nông nghiệp chiếm tỷ trọng thấp nhất.

Cần thêm chính sách hỗ trợ tái hòa nhập

Cục Thống kê đánh giá phần lớn lao động hồi hương đã nhận được hỗ trợ việc làm, song cần có thêm chính sách giúp họ tái hòa nhập thị trường lao động. Việc công nhận kỹ năng và kinh nghiệm tích lũy ở nước ngoài, hỗ trợ đào tạo lại, khởi nghiệp và giới thiệu việc làm phù hợp sẽ giúp khai thác hiệu quả hơn nguồn nhân lực hồi hương. Cơ quan quản lý cũng cần tiếp tục hoàn thiện hệ thống thu thập, phân tích dữ liệu di cư lao động nhằm theo dõi đầy đủ chi phí, điều kiện làm việc, tình trạng hồi hương và khả năng tìm việc sau khi về nước.

Lao động Việt Nam hiện đã đến làm việc tại 42 quốc gia và vùng lãnh thổ, nhưng gần 77% tập trung ở ba thị trường trọng điểm là Nhật Bản, Hàn Quốc và Đài Loan. Trong giai đoạn 2022-2025, khoảng 412.000 người Việt Nam đã đi làm việc ở nước ngoài.