Vàng trong nước "về sát" thế giới: Chỉ 26 phiên trong 5 năm, chuyện gì đang xảy ra?

Suốt gần 4 năm, giá vàng trong nước luôn cao hơn thế giới hàng chục triệu đồng mỗi lượng. Nhưng chỉ trong hai năm trở lại đây, đã có 26 phiên hiếm hoi giá mua trong nước thấp hơn quốc tế – trùng với giai đoạn chính sách quản lý thị trường vàng có nhiều thay đổi.

Nhiều năm liền, vàng nội "một mình một giá"

Giá vàng trong nước năm qua gần như luôn đắt hơn thế giới, với mức chênh bình quân hơn 11 triệu đồng/lượng. Đặc biệt, từ tháng 8/2020 đến cuối tháng 5/2024, không có phiên nào giá mua trong nước thấp hơn quốc tế; mức chênh lệch dao động 2-19 triệu đồng/lượng.

Theo Hiệp hội Kinh doanh vàng Việt Nam, nguyên nhân chính đến từ việc doanh nghiệp không được cấp phép nhập khẩu chính ngạch trong nhiều năm, cộng với cơ chế độc quyền sản xuất vàng miếng khiến nguồn cung trong nước bị hạn chế. Mỗi khi nhu cầu người dân tăng cao, khoảng cách giá lại càng bị kéo giãn.

Thống kê của VnExpress từ năm 2021 đến nay cho thấy, chỉ khoảng 26 phiên giá mua trong nước thấp hơn thế giới, và tất cả đều rơi vào hai năm gần đây – đúng giai đoạn chính sách điều hành thị trường vàng có nhiều điều chỉnh.

Bước ngoặt từ chính sách bán vàng chỉ định

Đầu tháng 6/2024, sau khi các phiên đấu thầu không phát huy hiệu quả trong việc thu hẹp chênh lệch, Ngân hàng Nhà nước chuyển hướng sang bán vàng giá chỉ định thông qua 4 ngân hàng quốc doanh. Ít nhất 13 tấn vàng đã được bổ sung ra thị trường, giúp giá trong nước dần tiệm cận thế giới hơn.

Cũng từ thời điểm này, những phiên hiếm hoi giá mua trong nước thấp hơn quốc tế bắt đầu xuất hiện: giữa tháng 7/2024, đầu tháng 11/2024, và đáng chú ý nhất là chuỗi 18 phiên liên tiếp từ tháng 2 đến tháng 3/2025. Sang năm nay, hiện tượng này chỉ xuất hiện một phiên vào tháng 6 rồi lặp lại gần đây.

Từ mức chênh kỷ lục 30 triệu đồng đến cú lao dốc bất ngờ

Đáng chú ý, chỉ 5 tháng trước, vàng trong nước còn đắt hơn thế giới ở mức kỷ lục 30 triệu đồng/lượng, riêng SJC từng lập đỉnh gần 191 triệu đồng/lượng. Tuy nhiên sau đó, căng thẳng Mỹ - Iran đẩy giá dầu tăng vọt, khơi dậy lo ngại lạm phát và tạo áp lực khiến giá vàng thế giới lao dốc, kéo theo khoảng cách giữa hai thị trường thu hẹp nhanh chóng.

Từ trung tuần tháng 7 đến nay, chênh lệch tiếp tục được rút ngắn nhưng theo một cơ chế khác: trong khi vàng thế giới bước vào xu hướng tăng ngắn hạn, giá trong nước lại không tăng tương ứng. Thậm chí ở một số phiên gần đây, giá mua tại các tiệm vàng còn thấp hơn mức quy đổi từ giá quốc tế.

Tâm lý thị trường bị tác động bởi vụ án buôn lậu kim cương

Giới chuyên gia nhận định, diễn biến này còn chịu ảnh hưởng từ tâm lý thị trường sau vụ triệt phá đường dây buôn lậu 3.400 viên kim cương. Ngày 20/7, cơ quan điều tra đã mở rộng vụ án, khởi tố thêm một số chủ tiệm vàng lớn, trong bối cảnh hàng lậu bị phát hiện từng được "hợp thức hóa" qua hệ thống bán lẻ của SJC.