Việt Nam thí điểm hệ thống truy vết, thu hồi tiền lừa đảo trực tuyến
Bộ Công an và Ngân hàng Nhà nước chuẩn bị thí điểm hệ thống truy vết dòng tiền lừa đảo qua mạng, giúp nạn nhân thu hồi tài sản và giảm thiệt hại.
Việt Nam thí điểm hệ thống truy vết, thu hồi tiền lừa đảo trực tuyến
Bộ Công an phối hợp với Ngân hàng Nhà nước đang chuẩn bị đưa vào vận hành thử nghiệm một hệ thống chuyên truy vết và thu hồi tiền bị lừa đảo trên không gian mạng.
Kế hoạch thí điểm hệ thống tra soát dòng tiền lừa đảo
Thông tin trên được Đại tá Nguyễn Bá Sơn, Phó cục trưởng Cục An ninh mạng (A05), Bộ Công an, chia sẻ tại Diễn đàn An ninh Tài chính số 2026 tổ chức ở TP HCM sáng 6/11.
Theo ông Sơn, các đơn vị chức năng của hai cơ quan vừa họp để thống nhất phương án thử nghiệm hệ thống tra soát và truy vết dòng tiền liên quan đến các vụ lừa đảo, chiếm đoạt tài sản qua mạng. Mục tiêu là giúp nạn nhân lấy lại tiền và hạn chế thiệt hại.
Lừa đảo trực tuyến: những con số đáng chú ý
- Nửa đầu năm 2026, lực lượng chức năng phát hiện gần 1.000 vụ lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng, với số tiền lên đến hàng nghìn tỷ đồng.
- Hệ thống giám sát của Ngân hàng Nhà nước, kết nối với gần 100 tổ chức tài chính, đã ghi nhận hơn 668.000 tài khoản ngân hàng và ví điện tử có dấu hiệu vi phạm pháp luật.
- Nhờ đó, các ngân hàng đã gửi hàng triệu cảnh báo đến khách hàng, đồng thời thu hồi hoặc tạm dừng hàng nghìn tỷ đồng dòng tiền liên quan đến tội phạm mạng.
AI khiến tội phạm mạng tinh vi hơn
Ông Sơn cho biết AI giúp ngành tài chính nâng cao hiệu quả vận hành và chất lượng dịch vụ, nhưng cũng làm các thách thức an ninh mạng phức tạp hơn. Trước đây, tội phạm phải mất nhiều tháng để tìm hiểu một hệ thống ngân hàng lớn. Nay với AI, thời gian dò tìm lỗ hổng được rút ngắn đáng kể.
TS Đào Minh Tú, Phó chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Ngân hàng, nguyên Phó thống đốc Ngân hàng Nhà nước, cũng cảnh báo tội phạm đang lợi dụng AI và Deepfake để giả mạo danh tính, lừa đảo và tấn công hệ thống tài chính. Năm 2025, Việt Nam ghi nhận khoảng 552.000 cuộc tấn công mạng, trong đó 41% nhắm vào lĩnh vực tài chính, ngân hàng.
Bên cạnh đó, nguy cơ lộ lọt dữ liệu nội bộ và thông tin khách hàng do quản trị chưa chặt chẽ vẫn còn hiện hữu. Sự phát triển của máy tính lượng tử cũng đặt ra mối đe dọa với các chuẩn mã hóa truyền thống đang bảo vệ giao dịch, chữ ký số và dữ liệu ngân hàng.
Định hướng của Bộ Công an: an ninh ngay từ khâu thiết kế
Bộ Công an sẽ tiếp tục phối hợp với Ngân hàng Nhà nước, các bộ, ngành, tổ chức tài chính và doanh nghiệp để bảo đảm an toàn hệ thống thông tin và dữ liệu, hướng tới một môi trường số an toàn, ổn định. Bộ cũng đang làm việc với các cơ quan của Quốc hội để trình Dự thảo Luật Bảo vệ an ninh dữ liệu tại kỳ họp này.
Ông Sơn nhấn mạnh cần chuyển từ tư duy “bảo vệ sau khi triển khai” sang “bảo đảm an ninh ngay từ khâu thiết kế” (Security by Design). Cách làm này giúp giảm lỗ hổng, hạn chế rủi ro và tăng khả năng chống chịu của hệ thống tài chính số.
Các giải pháp được nêu gồm:
- Hoàn thiện cơ chế phối hợp, đẩy mạnh chia sẻ thông tin giữa cơ quan quản lý và lực lượng thực thi.
- Nghiên cứu, làm chủ các công nghệ chiến lược như AI phục vụ phòng thủ mạng và mật mã hậu lượng tử (Post-Quantum Cryptography).
- Ưu tiên sản phẩm an ninh mạng do doanh nghiệp Việt Nam phát triển.
Đề xuất của Hiệp hội Ngân hàng
TS Đào Minh Tú kiến nghị:
- Bảo vệ nghiêm ngặt dữ liệu ngân hàng, thông tin cá nhân và dữ liệu sinh trắc học.
- Từng bước tự chủ công nghệ lõi, phát triển mô hình AI tiếng Việt trên hạ tầng trong nước, tránh phụ thuộc hoàn toàn vào nền tảng và dịch vụ bảo mật nước ngoài.
- Chuẩn hóa dữ liệu nghiệp vụ và xây dựng khung quản trị AI.
- Chuyển sang xử lý dữ liệu theo thời gian thực thay vì tổng hợp cuối ngày; xây dựng hệ thống cảnh báo và phòng vệ 3 lớp.
- Thiết lập các lớp bảo vệ kỹ thuật cho trợ lý AI và lập lộ trình nâng cấp lên mật mã hậu lượng tử (PQC).
Hotline: 
